Буллинг

Калимаи озордиҳиро дар ҷомеаи ҷаҳонӣ буллинг меноманд. Буллинг калимаи англисии «bully» - зӯроварӣ мебошад. Озордиҳӣ ё худ буллинг ин муносибати бераҳмона нисбати ҳайвонҳои хонагӣ мебоашд.

Муносибати хуби дустона, рафиқона мебошад.

Калимаи озордиҳиро дар ҷомеаи ҷаҳонӣ буллинг меноманд. Буллинг калимаи англисии «bully» - зӯроварӣ, дағалӣ, нописандӣ ва табъизнамоӣ мебошад. Озордиҳӣ дар муносибатҳои байни одамон, дар муассисаҳои таълимӣ байни хонандагон, дар артиш дар байни сарбозон, дар коллективи корӣ байни кормандон ва дар ҷойҳои маҳрум аз озодӣ метавонад сар занад. Инчунин, озордиҳӣ ҳамчун иғвоандозӣ дар байни одамон низ буда метавонад.

A) Озордиҳии равонӣ – зарар ба ҳолати равонии шахс бо роҳи таҳдид, туҳмат ва ғайбаткунӣ, тамғагузорӣ, гузоштани лақабҳои шаъну шарафро пастзананда, эродгирии беохир, баҳогузории ғайри объективона аз ҷониби омӯзгор, шӯхиву масхара, маҷбуркунӣ ба ягон амал ва ғайраҳо.

B) Озордиҳии равонӣ - озордиҳӣ бо роҳи гирифтан, азхудкардан ё зарар расонидан ба ашёи хонанда аз ҷониби ҳамсинфон ё дигар хонандагон. Ин амалҳо танҳо дар ҳолати ба таври низомӣ содир шуданашон ё дар баробари содиршавии дигар намудҳои озордиҳӣ ҳамчун озордиҳии иқтисодӣ баҳо дода мешавад.

C) Озордиҳии равонӣ - расонидани зарар ба ҷисми инсон ба монанди теладиҳӣ, латту кӯб, ба пушти сар задан, пешпой додан, бо ягон ашё задан харошидан ва ғайраҳо.

A) Киберозордиҳӣ - ҳама намуди зӯроварӣ, ки тавассути телефони мобилӣ, сомонаҳои иҷтимоӣ, мессенҷерҳо, чатҳо, суроғаи электронӣ ва тавассути видео-порталҳо сурат мегирад.

B) Киберозордиҳӣ - озордиҳӣ бо роҳи гирифтан, азхудкардан ё зарар расонидан ба ашёи хонанда аз ҷониби ҳамсинфон ё дигар хонандагон. Ин амалҳо танҳо дар ҳолати ба таври низомӣ содир шуданашон ё дар баробари содиршавии дигар намудҳои озордиҳӣ ҳамчун озордиҳии иқтисодӣ баҳо дода мешавад.

C) Киберозордиҳӣ – зарар ба ҳолати равонии шахс бо роҳи таҳдид, туҳмат ва ғайбаткунӣ, тамғагузорӣ, гузоштани лақабҳои шаъну шарафро пастзананда, эродгирии беохир, баҳогузории ғайри объективона аз ҷониби омӯзгор, шӯхиву масхара, маҷбуркунӣ ба ягон амал ва ғайраҳо.

A) Дар ҳолати пайдо шудани шубҳа оид ба ҷой доштани ягон намуди озордиҳӣ нисбат ба хонандаи маъюбиятдошта омӯзгор бояд бо худи ӯ суҳбат намояд.

B) Дар ҳолати пайдо шудани шубҳа оид ба ҷой доштани ягон намуди озордиҳӣ нисбат ба хонандаи маъюбиятдошта омӯзгор бояд бо хонандагон ҳангоми ҳузур надоштани хонандаи маъюбиятдошта суҳбат намояд ва оид ба якдигарнофаҳмӣ аз онҳо пурсон шавад.

C) Омузгор бояд ин ҳолати корро ба ҳоли худи хонандагон гузорад, то онҳо байни худ ҳал кунанд.

A) Ҳангоми рух додани чунин ҳодисаҳо дар вақти дарс омӯзгор бояд тарафи Рухшонаро гирад, чун у бо баҳои аъло мехонад.

B) Ҳангоми рух додани чунин ҳодисаҳо дар вақти дарс омӯзгор бояд зудтар ба ин ҳолат вокуниш кунад. Омӯзгор дар вақти ором кардани хонандагон бояд ба тарафгирии яке аз онҳо роҳ надиҳад.

C) Ҳангоми рух додани чунин ҳодисаҳо дар вақти дарс омӯзгор бояд тарафи Анварро гирад, чун суханҳои қабеҳро Рухшона гуфтааст.

A) Омӯзгорон ҳангоми вокуниш ба рафтор, давомот ё хислатҳои хонандагон бояд ба шахсияти хонанда диққати дигаронро ҷалб намояд, то ки дигарон ба у нигоҳ карда ислоҳ шаванд.

B) Омӯзгорон ҳангоми вокуниш ба рафтор, давомот ё хислатҳои хонандагон бояд ба шахсияти хонанда диққати дигаронро ҷалб намояд ва дар маҷлиси пагоҳирӯзӣ дар назди тамоми мактаб ӯро шарманда кунад, то ки ба ӯ ибрат шавад.

C) Омӯзгорон ҳангоми вокуниш ба рафтор, давомот ё хислатҳои хонандагон бояд ба шахсияти хонанда диққати дигаронро ҷалб накунанд ва усулҳои тарбияро набояд бо мисоловарии хонандаи мушаххас (хонандаи муайян) иҷро намоянд. Дар акси ҳол, онҳо ин намуд хислатҳоро ба ҳамон хонанда тамғагузорӣ мекунанд. Ҳангоми нохавотир мавриди диққат мондани шахсият ё хислати хонанда, омӯзгор бояд зудтар ҷиҳатҳои мусбии рафтор, давомот ё хислати ҳамон хонандаро ба ҳамсинфонаш расонад ва шӯхиву масқараи хонандагонро қатъ намояд.

A) Омӯзгор бояд ин ҳолатро ба ҳоли худаш гузорад, то хонандагон байни худашон ин масъаларо ҳал кунанд.

B) Омӯзгорон барои бохабар шудан аз чунин ҳолатҳо бояд ба ҳузури доимии хонанда дар дарс, тағйирёбии фаъолнокии ӯ, ҳолати равонӣ ва ҷисмонияш аҳамият диҳанд. Ба хонандагон вобаста ба он, ки ҷабрдидаи озордиҳӣ аз амалҳои онҳо шикоят кардааст маълумот надиҳанд. Ба падару модари хонандаи ҷабрдидаи озордиҳӣ оид ба озордиҳии умумӣ дар синф нисбат ба фарзандашон хабар диҳанд.

C) Омузгор бояд Рустамро таъриф кунад чун ӯ тавонист мавқеи худро мустаҳкам намояд.